Een zweepslag is de zeer treffende benaming voor een acute, gedeeltelijke inscheuring van een spier, meestal aan de binnenkant van de grote kuitspier (hoewel het ook in de hamstring, rug of bovenbeen spier kan voorkomen). Het is een typische, klassieke sportblessure.
Hoe voelt en ontstaat het?
Het voelt letterlijk aan alsof er keihard met een zweep tegen de kuit geslagen wordt, of dat iemand plotseling een steentje tegen je been gooit. Vaak is het moment zo overtuigend dat mensen gefrustreerd omkijken of er écht iets gegooid is.
Het gebeurt 9 van de 10 keer bij een zeer snelle, onverwachte, explosieve afzet: sprinten om de trein of een bal te halen (tennis/bal-sporten), of ineens hoog springen (volleybal). Vooral bij sporters in de leeftijd tussen de 30-50 jaar en het herintreden bij de sport na afkoeling in de rust is de blessure notoir.
Symptomen
- Directe, zeer scherpe doordringende pijn in de spier, die na het acute schot verandert in een zeurende kramperige pijn.
- Er is nauwelijks meer op de tenen te staan, en stevig proberen door te lopen / door de pijn heen proberen te bijten mondt uit in flink en hevig manklopen of is gewoon ronduit onmogelijk.
- Binnen enkele dagen zie je de kuit lichtjes zwellen en kan er een bloeduitstorting wegens de gescheurde bloedvaatjes naar onderen wegzakken (je hiel en enkel kunnen zelfs helemaal paarsblauw worden als waai-effect!).
Wat moet je Direct Doen? (Eerste 2 dagen)
- Protect (beschermen – niet belasten).
- Rest (Rust: stop met waar je mee bezig was en negeer de pijn niet!).
- Ice (Koel met ijs in een droge handdoek per direct voor ~15-20 min in de eerste paar uren).
- Compression (Compressie, zwachtel de kuit stevig, doch soepel, in).
- Elevation (Leg de poot omhoog!).
Herstel en Behandeling door de Fysiotherapeut
Het herstel van een zweepslag beslaat, afhankelijk van de scheurgrootte, doorgaans 4 tot wel 8 of 10 weken. Pees-spier overgangsweefsel repareert via littekenweefselvorming. De fysiotherapeut heeft meerdere nuttige tools.
- Fase 1 (0-14 dagen): De kuit afplakken met therapeutische kinesiologische medical tape. Dit neemt vergaand belasting weg en vermindert oedeem vocht onderhuids, en helpt spierspanning eraf te houden zodat herstel prioriteit krijgt. Instructies en begeleiding met het looppatroon of advies op elleboogkrukken om wonden en littekens niet direct uit bed op te rukken als de pijn heftig is.
- Fase 2 (14 dagen +): Begeleidende wrijvingsmassages toe beginnen te passen om te voorkomen dat er stug, keihard ongeorganiseerd bindweefsel "knooppunt" (litteken) ontstaat dat niet bestand blijkt voor de toekomst. Voorzichtige lengte terug rekoefeningen aanbieden in de grens van mobilisatie.
- Fase 3 (Verharden en Sportklaar maken): Begeleid revalidatie programma gericht op spierkracht in specifieke loop en spring richtingen plus plyometrische testen afnemen ter observatie of u in het weefsel terug gereed staat voor abrupte bewegingen terug op het werk of in topsport en spel sport terug te keren!