Lage rugpijn is een van de meest voorkomende lichamelijke klachten wereldwijd. Naar schatting krijgt zo'n 80% van de volwassenen er ooit mee te maken. Meestal gaat het om "aspecifieke" lage rugpijn, wat betekent dat er geen aanwijsbare medische schade is zoals een hernia, botbreuk of infectie.
Wat is aspecifieke lage rugpijn?
Bij aspecifieke lage rugpijn zit de pijn in de lumbale wervelkolom (onderrug), vaak gepaard met stijfheid of spierspanning. Soms straalt de pijn licht uit naar de billen of bovenbenen. Hoewel de pijn hevig kan zijn en je flink kan belemmeren, is de wervelkolom zelf structureel gezond.
De rug is een sterke structuur, maar reageert gevoelig op overbelasting, spanning of ongebruikelijke bewegingen. De pijn komt vaak voort uit spieren, banden (ligamenten) of de kleine gewrichtjes in de rug.
Oorzaken van rugpijn
Vaak is er niet één duidelijke oorzaak, maar een combinatie van factoren:
- Fysieke overbelasting: Bijvoorbeeld door langdurig in een verkeerde houding werken (achter de pc), zwaar tillen, of een ongebruikelijke, zware fysieke inspanning (zoals urenlang in de tuin werken of verhuizen).
- Inactiviteit: Te weinig bewegen zorgt ervoor dat spieren hun kracht en flexibiliteit verliezen, waardoor de rug kwetsbaarder wordt.
- Stress en spanning: Het is bewezen dat psychologische stress zich vertaalt in verhoogde spierspanning in de rug. Stress beïnvloedt bovendien hoe intens je pijn ervaart.
- Plotselinge beweging: "Door je rug gaan" of spit, waarbij er plotselinge, zeer acute pijn in de onderrug schiet na een verkeerde beweging.
Symptomen
De klachten kunnen variëren van mild tot zeer hevig:
- Zeurende of stekende pijn onderin de rug.
- Stijfheid, vooral in de ochtend of na lang zitten.
- Bewegingsbeperking (bijvoorbeeld moeite met bukken of sokken aantrekken).
- De rug kan "op slot" voelen.
Wat kun je er zelf aan doen?
- Blijf bewegen! Vroeger werd bedrust voorgeschreven; nu weten we dat (gedoseerd) blijven bewegen essentieel is. Absolute bedrust vertraagt het herstel. Wandelen en rustig fietsen zijn goed.
- Wissel houdingen af: Voorkom urenlang zitten. Sta elk half uur even op.
- Warmte: Een warme kruik of douche kan de spieren ontspannen en pijn verlichten.
- Pijnstilling: Medicatie geneest de rug niet, maar kan wel de pijn dempen zodat je beter en meer ontspannen kunt blijven bewegen (overleg met de huisarts of apotheker).
De rol van fysiotherapie
Een fysiotherapeut neemt een cruciale rol in bij de behandeling van lage rugpijn. De therapeut zal door fysiek onderzoek eerst andere (specifieke) oorzaken uitsluiten, zoals een hernia.
De behandeling richt zich op:
Gemiddeld herstelt het grootste deel van de patiënten binnen enkele weken, zeker met de juiste richtlijnen, oefeningen en begeleiding.