Artrose in de volksmond ook wel (onschuldig) "slijtage" genoemd, is een aandoening van het kraakbeen in de gewrichten. Hoewel het officieel de naam artrose draagt, betekent dit gelukkig niet dat uw lichaam totaal versleten is. Met fysiotherapie kun je pijn verminderen en mobiliteit behouden.
Wat is Artrose precies?
Een gewricht (bijvoorbeeld je knie, heup of een vingergewricht) is het scharnierpunt tussen twee botten. Om ervoor te zorgen dat die botten niet pijnlijk over elkaar schuren, zijn de botoppervlakken bedekt met een glad laagje weefsel: het *kraakbeen*.
Bij artrose raakt dit kraakbeen langzaam beschadigd of wordt het weefsel dunner. Het oppervlak wordt brokkelig, in de ergste vorm verdwijnt het kraakbeen deels en kan er "bot-op-bot"-contact ontstaan. Hierdoor komen er botuitstulpsels (osteofyten) aan de randen en kan het gewricht vervormen.
Artrose kan voorkomen in alle gewrichten, maar we zien het het meeste terug in de:
- Knieën (gonartrose)
- Heupen (coxartrose)
- Duimbasisgewricht
- Nek (cervicale artrose) en rug (spondylartrose)
Hoe herken je Artrose (symptomen)
De meest herkenbare signalen zijn:
- Pijn: Deze ontstaat tijdens het belasten en bewegen. Pijn neemt vaak toe door gewichtsdragen.
- Ochtendstijfheid: Vaak ervaar je opstartproblemen 's ochtends vroeg. Het kost soms een minuut of 10 tot een half uur voor een gewricht na rust weer prettig voelt. (*Weetje: Reuma ontstekingsstijfheid duurt langer, soms wel > 1 uur.*)
- Startpijn: Bij het in gang komen na een periode van stilzitten schiet de pijn stijf erin; dit trekt al na de eerste stappen vaak enigszins of na even bewegen weg.
- Krakend geluid: Het horen van 'kraken' (crepitaties) door een brokkelig gewrichtsoppervlak. Dat klinkt eng maar is niet altijd pijnlijk.
- Beperking: Ineens buigt de heup of knie minder makkelijk om bijvoorbeeld schoenen aan te doen.
- Ontsteking (reactief): Af en toe kan een artrotisch gewricht vlammen, en wordt het dik en warm.
De Misvatting over Artrose en Bewegen
*“Mijn kraakbeen slijt, dat is weefsel wat kapot is, dus bewegen maakt het erger.”*
Dit is één van de grootste fabels in de gezondheidszorg. Het kraakbeen gedraagt zich als een spons. Bij stilzitten droogt het wat uit, bij beweging en druk wordt het gewrichtsvocht in en uit het kraakbeen 'gedrukt', en dát vocht en die circulatie voorziet het kraakbeen van noodzakelijke voedingsstoffen!
Door niet te bewegen wordt het omliggende kapsel stijver, neemt uw spierkracht enorm af, en valt letterlijk de ondersteuning van uw gewricht in elkaar, wat u nóg kwetsbaarder maakt voor de pijnprikkel van artrose. Bewegen (onder begeleiding) is bij uitstek de allerbeste langetermijnoplossing.
Fysiotherapie bij artrose
Artrose gaat nooit meer over, en het kraakbeen groeit niet aan. Toch kan fysiotherapie er daadwerkelijk voor zorgen dat u beduidend en merkbaar minder klachten in uw alledaagse leven ontwikkelt en pijnklachten worden onderdrukt. Met oefentherapie kan een operatie sterk uitgesteld, of zelfs in de loop van de jaren onnodig gemaakt worden (bij heup of kniefracturen door artrose zogeheten Totaal Heup Protheses / Totaal Knie Protheses).
Is er uiteindelijk besloten dat het echt niet anders kan, en staat er een operatie voor u ingepland waarbij u een "nieuwe" heup (THP) of knie (TKP) gaat krijgen? Zelfs dan zult u direct (binnen een aantal dagen) fysiotherapie benodigd hebben om de prothese correct, krachtig en weer flexibel en zonder spieratrofie weer uw eigen te maken!